Geintegreerde dienstverlening in de keten van werk en inkomen: een historische analyse

Policy Productions onderzocht samen met AIAS de voor- en nadelen van geïntegreerde dienstverlening in de keten van werk en inkomen, gebruik makend van een historische analyse. Dit rapport geeft een beschrijving van alle ontwikkelingen op dit vlak in de Nederlandse geschiedenis, sinds de basis voor het sociale stelsel werd gelegd halverwege de negentiende eeuw. De visie van het huidige kabinet blijkt allerminst nieuw. Al voor 1900 zag men voordelen van geïntegreerde uitvoering van uitkeringsverstrekking en arbeidsbemiddeling. Toch is er sinds die tijd niet alleen een tendens geweest richting integratie van de dienstverlening. Perioden van (pogingen tot) integratie wisselden zich af met perioden waarin zowel in Nederland als internationaal de gedachte overheerste dat de uitvoering separaat moet gebeuren. Met het argument dat samenwerking kan helpen uitkeringsgerechtigden te activeren, keerde de integratievisie echter steeds terug.

Dit rapport onderzoekt de voor- en nadelen die kunnen worden afgeleid uit de historische ervaringen van Nederland. Geïntegreerde dienstverlening heeft potentieel als voordeel dat het activering zou kunnen bevorderen, vriendelijker is voor werkzoekenden, de ruimte vermindert voor organisaties om kosten op elkaar af te wentelen en meer ruimte biedt voor gezamenlijk gebruik van middelen en inzichten. Daar staat tegenover dat koppeling van arbeidsvoorziening aan uitkeringsverstrekking in het verleden juist vaak heeft geleid tot verdringing van de bemiddelingstaak van de arbeidsvoorzieningorganisatie, vooral op momenten van hoge werkloosheid. Daarnaast bestaat het risico dat binnen de geïntegreerde dienstverlening onvoldoende ruimte is voor specialisatie, wat activering zou kunnen belemmeren. Bovendien is het de vraag of het optimale niveau van aansturing van arbeidsvoorzieningsorganisaties gelijk is aan dat van de verschillende uitkeringsverstrekkers. En dan zijn er nog de praktische problemen met de implementatie van samenwerking of integratie. Het blijkt dat de huidige opzet van geïntegreerde dienstverlening er niet in slaagt de valkuilen voor succesvolle samenwerking te ontlopen. De achterliggende partijen hebben nog steeds hun eigen doelen, worden op verschillende niveaus aangestuurd, worden op een andere manier gefinancierd, hebben hun eigen organisatiecultuur.

Jaartal: 
Gekoppelde thema's: